ROC Nijmegen wil tekorten aan personeel tegengaan

  • Farma & Zorg

Fieke Snijders (project in zorg en welzijn) en Albert Zeggelaar (directeur Zorg, Welzijn, Sport en Uiterlijke verzorging ROC Nijmegen) werken met tal van betrokken partijen hard aan projecten die er voor moeten zorgen dat het tekort aan personeel op het gebied van zorg en welzijn wordt teruggedrongen.

ROC Nijmegen wil tekorten aan personeel tegengaan

Hoe? Dat vertellen ze in dit duo-interview. “Er is geen reden tot zorg, maar wel volop reden om te zorgen”

Opgeleid voor de dagelijkse praktijk

Fieke legt uit dat het niet gaat om één project  maar om een veelvoud aan initiatieven en ingezette trajecten: “Dat zijn er misschien wel tientallen 70 procent van de Nederlandse beroepsbevolking heeft een opleiding gevolgd binnen het Middelbaar Beroepsonderwijs. Daar worden mensen opgeleid voor werk in de dagelijkse praktijk. Dat is een heel brede range die varieert van timmerlui en schilders, monteurs, verkopers, secretaresses tot doktersassistentes, schoonheidsspecialisten, verpleegkundigen en alles wat daar tussen zit. Dat kun je niet zonder samen te werken met partijen waar deze studenten later in een werksituatie terecht komen.”

Bijzondere samenwerkingsverbanden

Albert Zeggelaar legt de structuur uit waarin gewerkt wordt: “Het beroepsonderwijs is  ingedeeld in de sectoren Economie, Techniek en Zorg en Welzijn. Samen met de brancheorganisaties, kenniscentra en de overheid hebben we uitgangspunten geformuleerd waaraan beginnende beroepskrachten moeten voldoen. Die leggen we neer in een kwalificatiestructuur die je kunt zien als de opdracht voor onderwijs en werkveld op welke manier opleidingen vormgegeven moeten worden. Op basis daarvan gaat het onderwijs samen met het werkveld in de regio aan de slag om in de school en in de beroepspraktijk de studenten op te leiden om ze zo klaar te stomen als beginnend beroepsbeoefenaar. Daar waar we specifieke ambities of uitdagingen hebben zorgen we voor bijzondere samenwerkingsverbanden. Zo willen we in de zorg bijvoorbeeld graag nog meer handen aan het bed. Maar je hebt daar te maken met een personeelstekort en tegelijkertijd is er ook een tekort aan opleidingscapaciteit in de zorg. Daarom zouden we wel meer studenten willen opleiden, maar de gezamenlijke opleidingscapaciteit schiet in de beroepspraktijk wat tekort. Daarom proberen we nog intensiever samen te werken om te kijken hoe we dat kunnen oplossen.”

Hoge maatschappelijke relevantie

Fieke Snijders heeft een helder antwoord op de vraag waarom jongeren in deze tijd nog een baan in de sector zorg of welzijn zouden ambiëren. “Omdat het prachtig werk is! Het heeft een hoge maatschappelijke relevantie. Gelukkig wordt de beeldvorming ook weer wat beter. De campagne van Hugo Borst heeft veel betekend voor de sector maar versterkte ook het imago van de verzorgende die werd overbelast en ondergewaardeerd. Dat beeld is nu langzaam aan het kantelen. Wij merken bijvoorbeeld ook dat er weer meer belangstelling komt voor het werk in de gehandicaptenzorg. Een hele mooie ontwikkeling die vooral te maken heeft met veranderende positieve beeldvorming. De overheid is nu ook een grote campagne begonnen onder de titel ‘Ik zorg’ met de bedoeling om ook die andere kant van de zorg te belichten en te benadrukken dat het gewoon prachtig en heel dankbaar werk is.”

De arbeidsmarktvraag domineert

ROC-directeur Zeggelaar gaat in op de vraag of het onderwijs momenteel geen last heeft van de verhalen van ziekenhuizen die dreigen failliet te gaan of daadwerkelijk omvallen. “Op dit specifieke moment is dat nog niet het geval. Er wordt nu nog veel gekeken door de bril van wat gebeurt er nu eigenlijk allemaal? En wat betekent dat überhaupt voor ons als onderwijsinstelling en wat betekent dat misschien wel voor toekomstige werknemers in zo’n ziekenhuis? Ik merk echter dat in onze regio op dit moment veel meer de arbeidsmarktvraag domineert dan dit soort zaken die meer aan de andere kant van het land plaatsvinden. Het is natuurlijk heel ernstig als er ziekenhuizen sluiten of in de problemen geraken en ik sluit zeker niet uit dat dat nog wat meer reuring zal krijgen ook in deze regio, maar het is toch wel een ander type problematiek of gebeurtenis dan waar wij mee bezig zijn. En dat is mensen klaarstomen om te gaan werken in de zorg of welzijn.”

Zorg en welzijn

Meer opleidingscapaciteit

Fieke Snijders licht de rol die zij speelt toe: “Mijn rol is vooral het onderhouden van verbindingen met het werkveld. Bijvoorbeeld vanuit het accountmanagement mee bedenken van trajecten om te komen tot deskundigheidsbevordering van zittende werknemers of mensen die op onderdelen bijgeschoold willen worden. Een ander voorbeeld is dat we vanuit projectmanagement het onderwijs ondersteunen en faciliteren met als doel om daarmee meer opleidingscapaciteit te creëren. Het is belangrijk dat studenten goed worden opgeleid en begeleid in de praktijk en daar leveren wij op tal van manieren onze bijdrage aan.”

Het belang van samenwerken

Samenwerking is dus het toverwoord. Zeggelaar heeft daar nog wel wat mooie voorbeelden van: “Het afgelopen jaar zijn we als ROC Nijmegen samen met ROC Rijn en IJssel en zo’n twintig zorginstellingen een groot project gestart met de naam ‘Tech@doptie’.  Daarin proberen we technologie meer toegankelijk te maken in de zorg met de bedoeling om onze studenten maar ook zittende werknemers meer affiniteit te laten ontwikkelen met technologie. Daarnaast werken we ook intensiever samen met Rijn en IJssel en ROC A12 en zorginstellingen om in gezamenlijkheid een goede match te ontwikkelen tussen de arbeidsmarktvraag in de brede regio en hetgeen wij aan kandidaten te bieden hebben. Dat doen we uiteraard ook in het verlengde van het MBO met het HBO dus ook de samenwerking met de HAN is een logische. Die twee initiatieven hebben duidelijk potentie dus daar we hard mee aan bezig om te zorgen dat er positieve effecten optreden binnen de arbeidsmarkt.” Ook de samenwerking met de werkgevers verloopt volgens Zeggelaar prima: “De werkgevers in de zorg zijn verenigd in de WZW en ik durf wel te stellen dat we nagenoeg alle partijen die daarin vertegenwoordigd zijn heel goed samenwerken. Dan praat je over allerlei innovatieve trajecten waarbij de doelgroep meer in de school halen en ook zoeken naar mogelijkheden om onze studenten meer in de praktijk op te leiden.” 

Beren op de weg

Maar het is natuurlijk niet allemaal hosanna. Wat zijn de beren op de weg en tegen welke problemen loopt men aan? Zeggelaar daarover: “Het geijkte antwoord is natuurlijk dat je moet zoeken naar innovatiekracht binnen de bestaande middelen. Dus: hoe kun je middelen vrijspelen, hoe kun je omgaan met additionele middelen en hoe zet je extra subsidie in om in gezamenlijkheid mooie dingen te doen? Maar het onderwijs en de zorg zitten natuurlijk vol met bureaucratie en regelgeving, dus daar worstelen we vaak wel mee. Dan is het een uitdaging om te kijken naar hoe je binnen die regelgeving zo optimaal mogelijk mooie dingen kunt doen.

Een lerende gemeenschap

Een blik richting de toekomst levert volgens Snijders een ROC op dat zich ontwikkelt tot een soort van ‘lerende gemeenschap’: “De ROC’s worden naast een leercentrum steeds meer een ontmoetingscentrum voor studenten. Het overgrote deel van het leren zal in de praktijk plaatsvinden, nog veel meer dan nu het geval is. Ik denk dat onze docenten van nu de leercoaches van straks zullen zijn. Die zwermen dan uit over de regio en zullen ter plaatse leergroepen ondersteunen. Ik denk ook dat het leren veel breder gaat worden, dus dat het niet alleen de 17-jarige studenten zijn die zich ontwikkelen. Dat je dus echt binnen de wijken en binnen de grote organisaties leercentra gaat krijgen waar ook de zittende medewerkers zich verder kunnen ontwikkelen binnen het levenslange ontwikkelen. Dat is misschien over 5 jaar nog niet zover, maar over tien jaar zeker wel.”

Vergrijzing en ontgroening

Ook Zeggelaar denkt dat ROC’s en werkveld in de praktijk nog veel intensiever zullen samenwerken: “Daarbij zullen we over de regio heen gezamenlijk optrekken met grote zorginstellingen met betrekking tot complexe vraagstukken. Dat is ook pure noodzaak. Je ziet ook aan de bewegingen voor de komende tien jaar dat we wat ontgroenen: de voorspelling is namelijk dat er minder studenten op onze scholen terecht zullen komen. In confrontatie met een grotere zorgvraag is dat wel een gegeven waar we nog meer mee aan de slag moeten. Nederland vergrijst, dus we hebben straks nog meer ouderen die te maken krijgen met het feit dat we gemiddeld allemaal nog ouder gaan worden. Dat levert vooral ook welzijnsvraagstukken op en daaruit kun je wel extrapoleren dat we waarschijnlijk ook nog tegen veel arbeidsvraagstukken aanlopen de komende vijf tot tien jaar. Die kunnen we wellicht oplossen door op de middellange termijn ook veel meer zij-instromers in te zetten. Maar ook vanuit het onderwijs liggen er dus volop uitdagingen.”

De arbeidsmarkt van de toekomst

Snijders vult aan: “De kracht zit ook in ons aanpassingsvermogen. De arbeidsmarkt ziet er over 3 jaar misschien weer helemaal anders uit en over vijf jaar misschien nog wel anders. Blijkt dat het geval dan moeten en zullen we daarop anticiperen. Precies zoals we de afgelopen jaren ook gedaan hebben.”

Conclusie: er is genoeg werk aan de winkel, maar er is geen reden tot zorg? “Nee, er is geen reden tot zorg, maar wel volop reden om optimaal te zorgen,“ besluit Zeggelaar.

Auteur: Ron van Kuijk

Meer informatie over ROC Nijmegen:

Bekijk het complete profiel

Linkedin bedrijfspagina RegioinBedrijf Volg RegioinBedrijf op Linkedin

Volg RegioinBedrijf op LinkedIn en blijf op de hoogte van regionale ontwikkelingen!