Een beleidstekst is geen scriptie: 4 tips voor starters om beter zakelijk te schrijven

  • Onderwijs & Training

Bereidt jouw opleiding je voor op zakelijk schrijven? Starters op de arbeidsmarkt realiseren zich niet altijd dat een zakelijke tekst een andere schrijfaanpak vraagt dan een academische tekst. Want: in het hoger onderwijs is het juist de bedoeling dat je veel aandacht en tijd besteedt aan ordenen, afbakenen en formuleren van de inhoud.

Een beleidstekst is geen scriptie: 4 tips voor starters om beter zakelijk te schrijven

In dit soort teksten moet de lezer alle gedachtestappen kunnen volgen. Vermelding van bronnen is erg belangrijk, en elke bewering en elke conclusie wordt beargumenteerd en sluit aan op het voorgaande. Zo ontstaat een inhoudelijk complexe tekst die geschikt is voor het hoger onderwijs. Maar voor een zakelijke tekst is deze aanpak niet geschikt. In dit artikel vind je vier redenen waarom deze aanpak niet geschikt is voor een zakelijke tekst.

Reden 1

De lezer mist het doel van de tekst. Een onderzoeksvraag kan heel complex zijn, en de conclusie kan zelfs zijn dat er geen antwoord is gevonden op de vraag. Een goede zakelijke tekst, zoals een beleidsadvies of rapportage, heeft doorgaans één duidelijk doel: informeren, adviseren of overtuigen.

Tip: zorg dat je dit doel scherp hebt vóór je gaat schrijven en vraag goed door als je de opdracht voor een zakelijke tekst krijgt. Met een te vaag doel heb je grote kans dat je dagenlang aan een tekst werkt, die vervolgens wordt afgekeurd omdat “dát niet de bedoeling was”.

Reden 2

De lezer verdwaalt in je tekst en mist de kernboodschap. Sommige schrijvers vinden het moeilijk de klassieke trechtervorm (eerst de uitwerking, dan de conclusie) los te laten en een schrijfaanpak te veranderen die ze al jaren hanteren. Hierdoor is de lezer (manager, bestuurder, directeur) veel tijd kwijt met zoeken naar de kernboodschap, terwijl ze juist in één oogopslag willen weten waar ze aan toe zijn. Een beleidstekst moet geen zoekplaatje zijn, begin dus gewoon met het belangrijkste.

Tip: vermijd de trechtervorm en kies voor de piramidevorm. In wetenschappelijke teksten zien we nog de trechtervorm bestaan, maar academisch te redeneren is echt niet nodig in een zakelijke tekst. Teksten schrijven in een piramidevorm is voor zakelijke teksten gemeengoed geworden: kernboodschap vooraan, daarna de uitwerking met argumenten.

Man schrijft met pen

Reden 3

Lange zinnen met veel details schrikken de lezer af. In een goede academische tekst loopt de beantwoording van een wetenschappelijke vraag als een rode draad door de tekst. Voor startende schrijvers is het soms even omschakelen van een scriptie naar een zakelijke tekst zoals een beleidstekst of een adviesnota. Maar wetenschappelijk schrijven hoeft helemaal niet in een beleidstekst: je hoeft niet al je kennis over een onderwerp te tonen. Je gaat informatie geven en dat moet je zo duidelijk mogelijk doen. Als je gewend bent alles uit te leggen en wetenschappelijk te verantwoorden ‘omdat het zo hoort’, durf je misschien niet kort en bondig te zijn.

Tip: bedenk van te voren wat de lezer wil weten, en beperk je tot dat onderwerp. Weersta de verleiding om uit te wijden of je te veel in details te verliezen, houd het bij de kern.

Reden 4

Vaktaal of jargon maken een tekst onbegrijpelijk. Tijdens het laatste jaar van je opleiding ben je over het algemeen vrij specialistisch bezig. Je wordt getoetst op je kennis van één bepaald onderwerp en al snel spreek je de vaktaal die bij jouw vakgebied hoort. In een zakelijke tekst hoef je niet te laten zien hoe groot je kennis over een onderwerp is, want dat is meestal niet relevant voor het doel van de tekst. Lezers leggen teksten die moeilijke woorden en jargon bevatten, snel opzij. En dat is jammer van jouw inspanning om de tekst te schrijven.

Tip: vermijd in zakelijke teksten vaktaal of jargon, maar verplaats je in de lezer en bedenk welke voorkennis hij of zij heeft van dit onderwerp. Beperk je tot algemene informatie en kom gericht tot de kernboodschap. Zoek waar mogelijk gangbare synoniemen die iedereen begrijpt.

Kortom: wat het doel van je tekst ook is, verplaats je in de lezer, zet de kernboodschap voorop en zorg voor helder en duidelijk taalgebruik. Probeer het maar eens! En, als het succes heeft, begin je met meer vertrouwen aan je volgende tekst.

Meer informatie over NIOW:

Bekijk het complete bedrijfsprofiel

Linkedin bedrijfspagina RegioinBedrijf Volg RegioinBedrijf op Linkedin

Volg RegioinBedrijf op LinkedIn en blijf op de hoogte van regionale ontwikkelingen!